Peranan Suplemen, seperti Protein Dadih Susu, dalam Pengurusan Diabetes

Protein Dadih Susu sebagai Suplemen Pemakanan dalam Diabetes

Penjagaan diabetes yang optimum penting dalam mengurangkan risiko komplikasi. Selain terapi ubat, terapi pemakanan menjadi fokus dalam kawalan glisemik. Antaranya, protein dadih susu ialah suplemen pemakanan yang memberi manfaat besar dalam pengurusan hiperglisemia selepas makan (postprandial hyperglycemia, PPH).¹ Artikel ini menerangkan tentang peranan protein dadih susu dalam kawalan glisemik serta membincangkan mekanisme tindakan dan bukti klinikal protein dadih susu.

Mekanisme Tindakan Protein Dadih Susu

Protein dadih susu, sepertimana digambarkan dalam rajah 1, menyekat lonjakan glukosa darah selepas makan melalui pelbagai mekanisme. Dadih susu mengandungi peptida bioaktif dan asid amino rantai bercabang (branched chain amino acid, BCAA) yang meningkatkan kawalan glukosa secara langsung melalui pelbagai mekanisme dalam perut, usus kecil, pankreas dan otak.^2-4 Akibatnya, protein dadih susu mencetuskan pelepasan peptida inkretin dan insulin sambil melambatkan pengosongan gastrik.

Sepertimana digambarkan dalam rajah 1, protein dadih susu mencapai tindakan glisemiknya melalui pelbagai mekanisme yang diketahui:

Hormon Inkretin: Pengambilan protein dadih susu mencetuskan pelepasan hormon inkretin (GLP-1 dan GIP) yang seterusnya meningkatkan insulin dan menghentikan glukagon.^2,3
Rembesan Insulin: Protein dadih susu kaya dengan BCAA. Asid amino ini secara langsung merangsang sel beta untuk merembeskan insulin.
Rasa kenyang: Protein dadih susu melambatkan kadar pengosongan makanan dari perut, sekaligus meminimumkan lonjakan glukosa yang cepat selepas makan. Protein dadih susu merangsang rasa kenyang dengan menyekat hormon yang mengawal selera makan, seperti ghrelin.¹

Figure 1 How does whey protein reduce post-meal blood sugar spikes? — **Rajah 1** Bagaimanakah protein dadih susu mengurangkan lonjakan gula darah selepas makan?^2,3,4

Manfaat Protein Dadih Susu Berasaskan Bukti

Protein dadih susu bukan sahaja popular sebagai produk untuk membina otot atau mengekalkan jisim tanpa lemak—penyelidikan menunjukkan dengan jelas bahawa ia juga dapat membantu mengawal paras gula darah. Pelbagai kajian terkawal dan terawak (randomized controlled trial, RCT) telah menunjukkan keberkesanan protein dadih susu dalam kawalan glisemik pada pelbagai kategori pesakit, termasuk pesakit diabetes jenis 2 (type 2 diabetes, T2D), pradiabetes dan pesakit sindrom metabolik. Meta-analisis RCT menunjukkan pengurangan glukosa darah yang ketara selepas pengambilan protein dadih susu. Satu kajian telah merekodkan pengurangan paras glukosa selepas makan melebihi 30% apabila 25 gram protein dadih susu diambil 30 minit sebelum peserta makan makanan berkarbohidrat. Di samping itu, RCT yang lain telah menunjukkan peningkatan paras insulin berikutan pengambilan protein dadih susu. Secara khususnya, dalam satu kajian, paras insulin plasma diperhatikan meningkat tiga kali ganda apabila protein dadih susu diambil terlebih dahulu sebelum peserta makan makanan tinggi karbohidrat.¹

Perbandingan Antara Protein Dadih Susu dengan Protein Kasein

Protein Dadih Susu Ternyata Lebih Baik Berbanding Protein Kasein untuk Pesakit T2D

Peningkatan tahap GLP-1 yang ketara berikutan pengambilan dadih susu oleh pesakit T2D; protein dadih susu menggalakkan peningkatan GLP-1 yang lebih tinggi daripada kasein.⁵

Figure 2 GLP-1 Levels were Significantly Higher after whey protein ingestion — **Rajah 2** Tahap GLP-1 Ketara Lebih Tinggi selepas Pengambilan Protein Dadih Susu5⁵

Penurunan paras glukosa darah yang ketara berikutan pengambilan dadih susu oleh pesakit T2D; protein dadih susu menggalakkan pengurangan PPH yang lebih besar daripada kasein⁶

Figure 3 Blood glucose was significantly lower after whey protein ingestion — **Rajah 3** Paras glukosa darah berkurangan dengan ketara selepas pengambilan protein dadih susu⁶

Peningkatan tahap insulin yang ketara berikutan pengambilan dadih susu oleh pesakit T2D; protein dadih susu menggalakkan peningkatan Insulin sebanyak 40% berbanding kasein⁵

Figure 4 Insulin level was significantly higher following whey ingestion — **Rajah 4** Tahap insulin meningkat dengan ketara selepas pengambilan dadih susu⁵

Penurunan tahap asid lemak bebas yang ketara berikutan pengambilan dadih susu oleh pesakit T2D; protein dadih susu menggalakkan pengurangan Asid Lemak Bebas yang lebih tinggi berbanding kasein⁶

Figure 5 Free fatty acids levels were significantly lower following whey ingestion — **Rajah 5** Tahap asid lemak bebas berkurangan dengan ketara selepas pengambilan dadih susu⁶

Penurunan tahap trigliserida darah yang ketara berikutan pengambilan dadih susu oleh pesakit T2D; protein dadih susu menggalakkan pengurangan Trigliserida selepas makan yang lebih tinggi berbanding kasein⁶

Figure 6 Blood triglyceride levels were significantly lower following whey ingestion — **Rajah 6** Tahap trigliserida darah berkurangan dengan ketara selepas pengambilan dadih susu⁶

Protein dadih susu menunjukkan peningkatan yang lebih besar dalam Jumlah Asid Amino, BCAA dan EAA dengan ciri insulinotropik yang sangat tinggi berbanding kasein^1,5

Figure 7 Whey protein showed a greater increase in Total Amino Acids, BCAAs, and EAAs with potent insulinotropic — **Rajah 7** Protein dadih susu menunjukkan peningkatan lebih tinggi dalam Jumlah Asid Amino, BCAA dan EAA dengan ciri insulinotropik yang sangat tinggi

Protein Dadih Susu dalam Penggunaan Klinikal

Penggunaan suplemen protein dadih susu untuk mengoptimumkan PPH mengambil kira perancangan, penetapan dos dan formulasi yang teliti. Pengurangan paras glukosa selepas makan berlaku pada tahap maksimum apabila protein dadih susu diambil terlebih dahulu iaitu 30 minit sebelum makan.¹ Walau bagaimanapun, Whey Protein Microgel (WPM) memberi manfaat metabolik yang optimum apabila ia diambil lewat sedikit, kira-kira 15 minit sebelum makan, disebabkan bioketersediaan yang dipertingkatkan. Dos WPM yang lebih rendah iaitu 10 gram berupaya menurunkan tahap PPH sebanyak 22% dan meningkatkan paras insulin sebanyak 30–61%.⁷ Sebaliknya, 20–30 gram protein dadih susu standard diperlukan untuk mendorong pelepasan insulin dan meningkatkan kawalan glisemik.¹ Formulasi ini merupakan satu lagi faktor penentu. Protein dadih susu tersedia dalam bentuk pekat, isolat dan hidrolisat. Bentuk isolat dan hidrolisat mungkin digunakan secara khusus untuk individu yang mengalami masalah intoleransi laktosa.¹

Diet Diabetes dan Renal

Protein dan Penyakit Buah Pinggang Kronik dalam Garis Panduan ADA 2025:

Bagi pesakit yang menghidap T2D dan penyakit buah pinggang kronik (chronic kidney disease, CKD), pengambilan protein mesti dilaraskan mengikut peringkat CKD yang dialami.
Untuk pesakit CKD gred G3 dan ke atas yang tidak bergantung pada dialisis, pengambilan protein harian hendaklah dihadkan kepada 0.8 g/kg berat badan, sama seperti keperluan populasi normal.

Diet Dialisis Diabetes

Bagi pesakit dialisis, keperluan protein mereka meningkat kepada 1.0–1.2 g/kg/hari bagi mencegah pembaziran tenaga protein (protein energy wasting, PEW).⁸

Kesimpulan

Protein dadih susu adalah penyelesaian berasaskan bukti dan keberkesanan kos bagi menguruskan PPH, iaitu faktor risiko utama untuk aterosklerosis. Bersandarkan mekanisme pelepasan hormon inkretin dan insulin, protein dadih susu berupaya menangani punca utama PPH pada pesakit pradiabetes, T2D dan sindrom metabolik. Oleh sebab itu, protein dadih menjadi suplemen pemakanan berasaskan bukti yang dapat membantu mengawal PPH dan seterusnya mengurangkan risiko kardiovaskular.¹

Apakah Langkah Seterusnya?

Baca Lebih Lanjut tentang Menggalakkan Kesihatan Jantung dengan Penggunaan Diet Diabetes dan Protein Dadih Susu.

BACA LEBIH LANJUT

Rujukan:

Mignone LE, et al. World J Diabetes. 2015;6:1274–84.
Frid A, et al. Am J Clin Nutr. 2005;82:69–75.
Smith K, et al. Front Nutr. 2020;7:587843.
Gheldof N, et al. Nutrients. 2022;14:2674.
Tessari P, et al. Diabetes Metab Res Rev. 2007;23:378–85.
Mortensen LS, et al. Am J Clin Nutr. 2009;90:41–8.
Neeland IJ, et al. Metabolites. 2025;15:61.
American Diabetes Association. Diabetes Care. 2025;48(Suppl 1):S239–51.

Protein dadih susu (WP) ialah terapi nutrisi dan bukan farmakologi untuk diabetes. Hakikatnya, protein dadih susu semakin dikenali sebagai suplemen yang bermanfaat untuk diabetes, terutamanya bagi mengawal hiperglisemia selepas makan (PPH). Dengan disokong oleh bukti daripada pelbagai kajian klinikal, mekanisme tindakan protein dadih susu yang unik mampu mengurangkan tahap PPH, seterusnya meningkatkan kawalan glisemik pada pesakit diabetes jenis 2.